Trong bài này, OhStem sẽ hướng dẫn sử dụng Scratch một cách chi tiết và đầy đủ nhất cho bạn. Ắt hẳn bạn đã biết, Scratch là một ngôn ngữ lập trình trực quan online dành cho trẻ em. Người dùng của trang web có thể xây dựng các dự án trực tuyến bằng giao diện khối. Phần mềm này được phát triển bởi MIT Media Lab. Hiện tại, Scratch đã được chuyển thể sang hơn 70 ngôn ngữ và được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu.

Hướng dẫn cài đặt Scratch

Hướng dẫn sử dụng Scratch

Để bắt đầu, bạn không cần bắt buộc phải cài đặt Scratch. Bình thường sẽ có 2 cách để kích hoạt và sử dụng Scratch:

  • Nếu máy tính của bạn có kết nối Internet, hãy sử dụng website Scratch online mà không cần cài đặt bất cứ thứ gì. Lập trình trên Scratch online sẽ giúp bạn lưu trữ và chia sẻ các project với người khác một cách dễ dàng hơn.
  • Nếu bạn không có Internet thường xuyên, hãy tải phiên bản Offline để lập trình mà không cần nghĩ nhiều về kết nối Internet.

Bạn có thể lựa chọn một trong hai cách trên hoặc tiến hành cả 2.

Ngoài ra, OhStem đã sưu tầm một bộ tài liệu hướng dẫn lập trình Scratch chi tiết từ A đến Z, nếu bạn có nhu cầu, có thể để lại email trong phần bình luận phía dưới, OhStem sẽ gửi cho bạn.

Hướng Dẫn Lập Tài Khoản Scratch Online:

Cách download Scratch 3.0

Scratch 3.0 có cách tải cực kỳ đơn giản và dễ dàng. Bạn có thể nhấn vào đây để tải về máy.

Hướng dẫn lập tài khoản Scratch Online

Khi cài đặt phần mềm này, bạn sẽ không phải mất bất kỳ chi phí nào vì Scratch 3.0 là phần mềm hỗ trợ lập trình robot hoàn toàn miễn phí.

Hướng dẫn cài đặt Phần Mềm Scratch 3.0 trên máy tính

Sau khi đã tải về máy thành công phần mềm scratch 3.0 thì việc cài đặt trên máy sẽ cực kỳ dễ dàng và đơn giản. Các bạn chỉ cần tiến hành theo các công đoạn sau sau:

  • Bước 1: Bạn hãy mở file vừa được tải. Sau đó, click vào “Continue”. Lúc này, bạn có thể lưu Scratch ở bất cứ vị trí nào mà mình thích để tiện cho việc lấy ra và sử dụng.
  • Bước 2: Xong bước 1, bạn hãy xem qua tài khoản và tiếp tục click vào “I agree”.
  • Bước 3: Chờ đợi trong vài phút để tải Scratch về máy trên máy.
  • Bước 4: Khi hoàn thành việc cài đặt, bạn hãy click vào mục “No, thanks”. Như vậy, bạn đã hoàn tất việc cài đặt Phần mềm scratch 3.0 rồi đó. Bạn có thể sử dụng như khi dùng Scratch Online.
Hướng dẫn cài đặt Scratch online

Trên đây là hướng dẫn sử dụng Scratch cơ bản để bạn có thể download và cài đặt phần mềm này. Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau đi qua tìm hiểu về giao diện cũng như cách lập trình trên Scratch nhé!

>> Xem thêm: Scratch là gì? Ưu điểm của lập trình Scratch 3.0

Hướng dẫn sử dụng Scratch – Làm quen giao diện

Ta có thể chia giao diện Scratch thành 5 phần chính với các đặc điểm về chức năng riêng để người dùng dễ tiến hành lập trình.

Hướng dẫn lập trình Scratch online - Bài khởi động

Thanh điều khiển (1)

Thanh điều khiển có 3 mục cơ bản: Lệnh (Code), thiết kế (Costumes) và Âm thanh (Sounds).

  • Lệnh (Code): là nơi chứa danh mục các lệnh dùng để lập trình tùy thích theo ý bạn trên Scratch. Có nhiều nhóm lệnh trong Scratch bao gồm các lệnh có chức năng giống nhau, mỗi nhóm sẽ có từng màu sắc riêng. Scratch sẽ mặc định hiển thị các nhóm lệnh và lệnh thông dụng. Bên cạnh đó, Scratch còn có một số lệnh mở rộng khác, chúng ta có thể thêm các nhóm lệnh này vào bằng cách click chuột vào icon (Add Extension) ở phần cuối cùng của khung.
  • Thiết kế (Costumes): Chứa các bản thiết kế cũng như các giao diện khác nhau của từng đối tượng.
  • Âm thanh (Sounds): Chứa các hiệu ứng âm thanh khác nhau.

Cửa sổ lệnh (2)

Trong từng cửa sổ lệnh sẽ chứa các “lệnh” riêng biệt để lập trình điều khiển hoạt động nhân vật. Chúng ta sẽ di chuyển các lệnh từ thanh điều khiển sang cửa sổ này và nối các khối lệnh theo thứ tự để tạo thành một “chương trình” điều khiển đối tượng.

Sân khấu (Stage) (3)

Sân khấu là giao diện chính của phần mềm Scratch. Sân khấu sẽ hiển thị các đối tượng, các loại ảnh nền hay các hiệu ứng đồ họa,… Đây sẽ là nơi để người dùng điều khiển và tương tác với sản phẩm do chúng ta tạo ra.

Các công cụ dùng để quản lí và thiết lập sân khấu là phóng to , thu nhỏ và phóng to toàn màn hình

Nhân vật – Sprites (4)

Nhân vật trong Scratch

Đây là khu vực quản lý các nhân vật của phần mềm Scratch. Tại đây, chúng ta có thể thao tác cơ bản như tạo nhân vật mới, thay đổi bề ngoài nhân vật (thay đổi trang phục). Scratch cung cấp nhiều nhân vật mẫu, có nhiều loại về kích thước và chủng loại. Khi bạn lần đầu sử dụng Scratch, nhân vật chính thường sẽ là chú mèo Scratch.

Ảnh nền, phông nền – Backdrop/Background (5)

Backdrop là khu vực quản lý, chỉnh sửa, tạo mới các ảnh nền hiển thị trên sân khấu (stage).

Lưu ý: Riêng đối với Backdrop, chúng ta có thể xây dựng các khối lệnh riêng cho nó theo ý mình.

Các khối lệnh trong Scratch

Các khối lệnh trong lập trình Scratch online
Hướng dẫn sử dụng Scratch cơ bản – các khối lệnh

Di chuyển (Motion): cho phép chúng ta di chuyển và xoay các đối tượng trên màn hình.

  • Tạo hình (Looks): chúng ta có thể sửa đổi diện mạo của đối tượng và nền.
  • Âm thanh (Sound): chúng ta có thể thêm mới, thay thế và sửa đổi âm thanh.
  • Sự kiện (Event): Tiến hành các thao tác được xác định bởi người sử dụng.
  • Kiểm soát (Control): là các câu lệnh cơ bản có điều kiện như nếu, lặp lại, mãi mãi và nhiều hơn nữa.
  • Cảm biến hoặc máy dò (Sensing): người dùng có thể tương tác với các đối tượng bằng các thiết bị ngoại vi khác nhau.
  • Các biến (Variables): như trong các ngôn ngữ lập trình khác, chúng ta có thể thêm mới và thay đổi các biến.
  • Khối của tôi (My Blocks): các khối lệnh của bạn và bạn có thể tùy chỉnh theo ý muốn.

>> Bài viết cùng chủ đề: Tổng hợp lỗi sai thường gặp nhất trong ngôn ngữ Scratch

Các thao tác để thiết lập và lập trình đối tượng trong Scratch

Tạo ra 1 dự án mới:

Bạn click theo thứ tự sau: File -> Nouveau

Thêm đối tượng mới cho dự án

Trong khu vực quản lý đối tượng luôn có 4 biểu tượng nhỏ. Đây là 4 cách để bạn có thể thêm mới những đối tượng bạn thích.

Thêm mới một đối tượng cho dự án
Hướng dẫn sử dụng scratch – thêm đối tượng mới
  • Cách 1 (C1): Dùng hình ảnh mẫu có sẵn từ thư viện Scratch.

Scratch đã có sẵn một thư viện ảnh, được chia ra theo các chủ đề khác nhau nhằm giúp người dùng nhanh chóng tạo ra những đối tượng mình cần để xây dựng kịch bản.

Khi mới tiếp xúc với Scratch thì chúng ta có thể sử dụng các hình mẫu đã có. Nhưng khi bạn muốn thiết kế những dự án phức tạp, lúc này sẽ không có hình ảnh có sẵn từ thư viện. Chúng ta phải sử dụng các cách dưới đây để tạo thành một đối tượng ta muốn.

Khi click chuột vào biểu tượng thư viện, một hộp thoại sẽ được mở ra. Sau đó, bạn hãy chọn 1 hình ảnh thích hợp để làm đối tượng cho dự án của mình.

  • Cách 2 (C2): Sử dụng công cụ phần mềm đồ họa Paint Editor

Scratch cũng đã có sẵn một bộ công cụ vẽ đồ họa nhằm giúp bạn có thể tùy biến thiết kế các đối tượng một cách thuận tiện và dễ dàng. Công cụ này được xem là một ưu điểm vượt trội của Scratch.

  • Cách 3 (C3): Import đối tượng trong máy tính của bạn

Nhập một đối tượng từ máy tính có thể chia làm hai loại:

Loại 1: Những loại hình ảnh có đuôi là PNG, JPG, SVG,…

Loại 2: Các đối tượng xuất ra từ các dự án khác với đuôi là [.sprite2]

  • Cách 4 (C4): Chụp hình từ Camera.

Một tính năng đặc biệt nữa của Scratch là cho phép bạn xây dựng đối tượng bằng cách chụp trực tiếp từ Camera trên máy tính. Hãy kích chuột vào biểu tượng Camera. Lúc này, một hộp thoại mở ra và bạn hãy cho vật cần chụp ra trước ống kính. Sau khi chụp xong, bạn chọn nút save trên giao diện.

Cách đổi giao diện phông nền

Bước 1: Click đúp vào biểu tượng Sân khấu (sẽ được tô viền màu xanh)

Đổi giao diện phông nền

Click đúp vào biểu tượng sân khấu ở góc dưới bên trái. 

Bước 2: Click vào biểu tượng chọn phông nền trong thư viện.

Hướng dẫn sử dụng Scratch từ A đến Z

Bước 3: Một cửa sổ với đa dạng các loại phông nền mẫu sẽ hiện ra. Ấn chọn hình nền castle4

Đa dạng phông nền trong Scratch

Bước 4: Nhấn nút OK. Phông nền mới sẽ được đưa vào như sau:

Cách đổi giao diện phông nền trên Scratch

Sau đó, bạn click theo như  hướng dẫn sau: Scripts → Chuyển động → Kéo thẻ “di chuyển (10) bước” vào khu vực kịch bản (Scripts Area).

Để chú mèo di chuyển, ta click chuột liên tục vào thẻ di chuyển trong khu vực kịch bản. Tuy nhiên, lúc này lại xuất hiện vấn đề: Nếu chú mèo tiếp tục di chuyển thì mèo sẽ đi ra ngoài biên sân khấu. Vì vậy, cũng tại mục Chuyển động, bạn hãy kéo thả thẻ. Bây giờ, bạn thử cho chú mèo di chuyển lần nữa và hãy xem chuyện gì xảy ra nhé.

Xây dựng và thiết lập kịch bản cho sân khấu

Để kích hoạt sử dụng các phông nền hoặc nhạc trên sân khấu, chúng ta cần phải xây dựng kịch bản riêng cho nó.

Xây dựng một kịch bản cho sân khấu ta làm như sau:

  • Bước 1: click chuột chọn vào icon sân khấu
  • Bước 2: Chọn thẻ Script
  • Bước 3: Chọn các khối lệnh thích hợp rồi nắm và di chuyển sang Scripts Area.

Lưu ý:

Chỉ có các khối lệnh xuất hiện trong nhóm lệnh khi được mở ra thì mới có thể dùng để xây kịch bản cho sân khấu.

Chạy chương trình

Bấm vào icon lá cờ màu xanh trên cùng bên trái để thực hiện chạy các khối lệnh mà bạn vừa lập trình trên Scratch. Bạn sẽ thấy các câu lệnh lần lượt được chạy trên Scratch.

Lúc này, cách di chuyển và nhạc nền đều được hiển thị theo đúng những gì bạn đã sắp xếp.

Ngoài ra, bạn có thể thêm một phông nền khác vào sân khấu để loại bỏ màu nền trắng mặc định.

Kết quả sau khi bạn chèn phông nền sẽ như hình dưới:

Bạn cũng có thể Thêm nhân vật mới để cho hấp dẫn hơn. Để thực hiện thao tác này, bạn click vào một trong những phần được khoanh chọn như hình ảnh dưới.

Tổng kết

Trên đây là những hướng dẫn sử dụng Scratch chi tiết và dễ hiểu nhất. Bạn có thể hiểu được về Scratch một cách cơ bản qua bài này. OhStem hy vọng bài viết trên sẽ hữu ích đối với bạn. Ngoài ra, OhStem đã sưu tầm một bộ tài liệu hướng dẫn lập trình Scratch chi tiết từ A đến Z, nếu bạn có nhu cầu, có thể để lại email trong phần bình luận phía dưới, OhStem sẽ gửi cho bạn.

OhStem – Chuyên cung cấp các thiết bị hỗ trợ lập trình STEM uy tín. Nếu bạn muốn tìm hiểu về công nghệ lập trình robot, thiết kế game hoặc lập trình máy tính, vui lòng liên hệ với OhStem để được tư vấn kỹ hơn:

Fanpage: https://www.facebook.com/ohstem.aitt

Hotline: 08.6666.8168

Youtube: https://www.youtube.com/c/ohstem

Tags: , ,
12 Bình luận

Những bài liên quan

12 Bình luận. Leave new

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Fill out this field
Fill out this field
Vui lòng nhập địa chỉ email hợp lệ.
You need to agree with the terms to proceed

Menu